Ouder worden mag er zijn

Alfred 

 | 

Leestijd 4 min

Op een gewone dinsdagmiddag merkt u het weer. Het opstaan uit de stoel gaat met iets meer moeite dan vroeger. De trap voelt hoger. Het tempo waarin u door de tuin loopt, is niet meer het tempo van tien jaar geleden. Even is er die kleine schrik. Niet omdat er iets ergs gebeurt, maar omdat u zich weer realiseert: ik word ouder.

Het is een gedachte die de meesten van ons liever wegduwen. Ouder worden heeft in onze cultuur geen beste naam. We praten over "er nog goed uitzien voor je leeftijd", over "fit blijven", over "het niet laten merken". Alsof ouder worden iets is dat je zoveel mogelijk moet verbergen. Of bevechten.

Maar kijk eens naar de mensen om u heen die het meest ontspannen door het leven gaan. Het meest zichzelf zijn. Het meest vrolijk. Vaak zijn dat niet de mensen die vechten tegen wat er verandert. Het zijn de mensen die er vrede mee hebben gesloten.

Accepteren is geen opgeven

Er zit een misverstand in hoe we vaak over acceptatie denken. Alsof accepteren dat u langzamer beweegt hetzelfde is als de handdoek in de ring gooien. Of dat een wandeling nu een half uur is in plaats van twee. Dat is het niet.

Accepteren betekent niet dat u minder van het leven verwacht. Het betekent dat u eerlijk wordt over wat er nu is. Zodat u weer ruimte maakt voor wat er wél kan.

Denk eens terug aan een moment waarop u iets moeilijk losliet. Een baan. Een verhuizing. Een gewoonte. En achteraf merkte dat er iets nieuws voor in de plaats kwam. Zo werkt het vaak ook met ouder worden. Wat u misschien niet meer doet, maakt plaats voor iets anders. Een ochtend die u vroeger zou hebben volgepland, wordt nu een ochtend met een kop koffie bij het raam. Alle tijd van de wereld om de vogels te bekijken. Dat is geen troostprijs. Dat is een ander soort rijkdom.

Genieten van andere dingen

Wie eerlijk is, moet toegeven: een groot deel van het leven bestond altijd al uit de kleine dingen. Het gesprek aan de keukentafel. Het boek dat eindelijk uitgelezen wordt. De kleinkinderen die op bezoek komen. Op jongere leeftijd raken die momenten vaak ondergesneeuwd door drukte. Door het gevoel dat er iets "groters" moet gebeuren om de dag geslaagd te noemen.

Naarmate u ouder wordt, verschuift die balans vanzelf. Er is meer tijd om ergens echt bij stil te staan. Een middag in de tuin. Een puzzel die niet af hoeft. Een telefoontje dat langer duurt dan gepland. Mensen die deze verschuiving omarmen in plaats van bevechten, merken vaak iets moois. Het leven wordt niet kleiner. Het wordt alleen anders ingedeeld. Er is ruimte voor aandacht die er eerder niet was.

Hulp vragen is geen zwakte

Misschien wel het lastigste onderdeel van ouder worden is niet het lichaam zelf. Het is het idee dat u het allemaal zelf zou moeten blijven doen. Zelf boodschappen dragen. Zelf uit de stoel omhoogkomen zonder erbij na te denken. Zelf alles, altijd, zonder hulp. Omdat hulp vragen soms voelt als toegeven dat u "oud" bent geworden.

Maar kijk eens naar de mensen om u heen die wél gebruikmaken van wat er beschikbaar is. Een leesbril. Een gehoorapparaat. Een wandelstok. Een stoel die u zachtjes omhoog helpt wanneer u wilt opstaan. Zijn dat mensen die minder leven? Meestal juist het tegenovergestelde. Het zijn vaak de mensen die daardoor blijven doen wat ze willen doen: zelf naar de keuken lopen voor die kop thee, zelf de deur opendoen als de kleinkinderen aanbellen, zelf 's avonds nog even de tuin in. Niet ondanks de hulpmiddelen. Maar dankzij.

Een hulpmiddel is geen bewijs van aftakeling. Het is een stukje gereedschap dat ruimte teruggeeft. Ruimte die anders stilletjes verdwijnt, dag na dag, omdat iets net iets te zwaar of te moeilijk wordt om nog te proberen. Wie dat gereedschap accepteert, geeft zichzelf iets waardevols. Toestemming om zelfstandig te blijven op de momenten die er echt toe doen.

Wat er blijft

Ouder worden gaat niet vanzelf over. En het heeft ook geen zin het mooier voor te doen dan het is. Er zijn dagen dat het simpelweg vervelend is dat iets niet meer lukt zoals vroeger. Dat mag er ook zijn.

Maar tussen die dagen door is er iets dat blijft. En soms zelfs groeit: de rust om te genieten van wat er wél is. Het besef dat een goed leven niet wordt afgemeten aan hoe snel u de trap op komt. Maar aan de momenten waarop u er weer helemaal bij bent. Op uw eigen tempo. Desnoods met een beetje hulp. Aan tafel. In de tuin. Bij het raam met een kop koffie, terwijl de dag langzaam op gang komt.

Dat is geen verlies. Dat is gewoon een ander hoofdstuk.